30 września 2026 r.

Zawiadomienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, to narzędzie, które przysługuje odbiorcy końcowemu w przypadku, gdy operator systemu dystrybucyjnego lub operator systemu przesyłowego paliw gazowych lub operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego dopuszcza się naruszenia wykonywania obowiązków określonych w ustawie. Jakie wymogi powinno spełnić zawiadomienie; kim jest odbiorca końcowy, który może złożyć zawiadomienie do Prezesa URE; w jaki sposób i w jakim terminie Prezes URE powinien je rozpoznać oraz jakie mogą być konsekwencje złożonego zawiadomienia, o tym można przeczytać w poniższym tekście.

Zadania Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

Zawiadomienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE) stanowi jeden ze środków pozyskiwania informacji o nieprawidłowościach w działalności przedsiębiorstw energetycznych. Prezes URE ma za zadanie regulować działalność przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawami i polityką energetyczną państwa, zmierzając do równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii. W tym celu Prezes URE został wyposażony w szereg instrumentów i narzędzi prawnych o zróżnicowanym charakterze i sposobie oddziaływania na uczestników całego sektora elektroenergetycznego. ale to nie jedyne narzędzie, jakim dysponuje.

Jedną z kompetencji Prezesa URE, przyznanych na mocy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 43) jest rozstrzyganie spraw spornych dotyczących odmowy zawarcia:

• umowy o przyłączenie do sieci, w tym dotyczących zwiększenia mocy przyłączeniowej,
• umowy sprzedaży,
• umowy o świadczenie usługi przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii,
• umowy o świadczenie usług transportu gazu ziemnego,
• umowy o świadczenie usługi magazynowania paliw gazowych,
• umowy, o której mowa w art. 4c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne,
• umowy o świadczenie usługi skraplania gazu ziemnego,
• umowy kompleksowej,

Ponadto Prezes URE rozstrzyga sprawy sporne:

• w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania paliw gazowych lub energii,
• odmowy przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii lub infrastruktury ładowania drogowego transportu publicznego, lub ogólnodostępnej stacji ładowania, o której mowa w art. 7 ust. 1a ustawy Prawo energetyczne,
• odmowy przyłączenia mikroinstalacji,
• nieprzyłączenia mikroinstalacji pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 8d⁷pkt 2 ww. ustawy Prawo energetyczne,
• nieuzasadnionego ograniczenia pracy lub odłączenia od sieci mikroinstalacji,
• odmowy dokonania zmiany umowy, o której mowa w art. 7 ust. 2a ww. ustawy Prawo energetyczne, w zakresie terminu dostarczenia po raz pierwszy do sieci energii elektrycznej.

 

Więcej na temat rozstrzygania spraw spornych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki można przeczytać we wcześniejszym wpisie na blogu Kancelarii pt. Odmowa wydania warunków przyłączenia do sieci przez przedsiębiorstwo energetyczne- rozstrzyganie spraw spornych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

 

 

 

Rozpatrywanie zawiadomień przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

 

Jedną z kolejnych nowelizacji prawa energetycznego (ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2023 r. poz. 1681) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki otrzymał na mocy dodanego art. 8¹ ust. 1- 4 ustawy Prawo energetyczne obowiązek rozpatrywania zawiadomień odbiorców końcowych o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez operatora systemu dystrybucyjnego lub operatora systemu przesyłowego paliw gazowych lub operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego ich ustawowych obowiązków.

 

Kto może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia wykonywania obowiązków do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki?

 

Przepis art. 8¹ ust. 1 ustawy Prawo energetyczne przewiduje, że zawiadomienie do Prezesa URE może złożyć odbiorca końcowy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 13a ustawy Prawo energetyczne odbiorca końcowy to odbiorca dokonującego zakupu paliw lub energii na własny użytek. Co ważne, do własnego użytku nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej magazynowania lub zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz paliw gazowych zakupionych w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego.

Zatem zawiadomienie z art. 8¹ ust. 1 może złożyć osoba fizyczna lub prawna czy też przedsiębiorca, który zużywa na własny użytek energię elektryczną czy paliwa gazowe.

 

 

Kogo może dotyczyć zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez operatorów ustawowych obowiązków do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki?

 

W przepisie art. 8¹ ustawy Prawo energetyczne ustawodawca wskazał, że zawiadomienie może dotyczyć podejrzenia naruszenia wykonywania obowiązków przez:

• operatora systemu dystrybucyjnego lub operatora systemu przesyłowego paliw gazowych lub
• operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego.

Pojęcia operatorów systemów dystrybucyjnych o przesyłowych zostały zdefiniowane w ustawie Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy Prawo energetyczne, operator systemu przesyłowego to przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie przesyłowym gazowym albo systemie przesyłowym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi;

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne operator systemu dystrybucyjnego to przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi.

Z literalnego brzmienia art. 8¹ ust. 1 ustawy Prawo energetyczne wynikało by zatem, że zawiadomienie nie może dotyczyć naruszenia ustawowych obowiązków przez operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, ponieważ ta kategoria operatora nie została wymieniona wprost w tym przepisie. Ustawodawca zatem wbrew własnym zapewnieniem nie skonstruował tego przepisu w sposób prawidłowy. Jak można przeczytać w uzasadnieniu do ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1681): Projektowane przepisy (dodawany art. 8¹ ustawy – Prawo energetyczne) mają na celu implementację art. 60 ust. 2 dyrektywy 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U.UE.L.2019.158.125) i wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 października 2020 r. w sprawie C-360/19 – Crown Van Gelder BV/Autoriteit Consument en Markt (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez College van Beroep voor het bedrijfsleven – Niderlandy), określając, że podmiot toczący spór z operatorem systemu elektroenergetycznego, co do obowiązków określonych w ustawie – Prawo energetyczne, będzie mógł powiadomić o tym fakcie organ regulacyjny, który będzie zobligowany do podjęcia określonych działań. Zgodnie z art. 60 ust. 2 dyrektywy 2019/944, państwa członkowskie są obowiązane zapewnić możliwość zgłoszenia przez każdą ze stron skargi na operatora systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego, odnoszącej się do obowiązków tego operatora określonych na jej mocy.

W art. 2 pkt 29 i 35 dyrektywy 2019/944 mamy definicję operatora systemu dystrybucyjnego oraz operatora systemu przesyłowego.

Operator systemy dystrybucyjnego to osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za eksploatację, zapewnienie utrzymania i, w razie konieczności, rozbudowę systemu dystrybucyjnego na danym obszarze, a także, w stosownych przypadkach, za jego wzajemne połączenia z innymi systemami oraz za zapewnianie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania w zakresie dystrybucji energii elektrycznej.

Operator systemu przesyłowego to osoba fizyczną lub prawna odpowiedzialna za eksploatację, zapewnianie utrzymania i, w razie konieczności, rozbudowę systemu przesyłowego na danym obszarze, a także, w stosownych przypadkach, za jego wzajemne połączenia z innymi systemami oraz za zapewnianie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania w zakresie przesyłania energii elektrycznej.

Reasumując, mając na względzie wykładnię celowościową i systemową ww. przepisów, przyjąć by należało, że zawiadomienie może dotyczyć podejrzenia naruszenia obowiązków również operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego. Jednak w celu uniknięcia ewentualnych rozbieżności w tym zakresie, ustawodawca powinien zmodyfikować brzmienie art. 8¹ ustawy i wymienić wprost również tę kategorię operatora, którego może dotyczyć zawiadomienie. 

 

 

Elementy zawiadomienia o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez operatorów ustawowych obowiązków

 

Jak wynika z art. 8¹ ust. 2 ustawy Prawo energetyczne zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia obowiązków powinno zawierać w szczególności:

1) wskazanie operatora, któremu jest zarzucane naruszenie obowiązków, o którym mowa w ust. 1;

2) opis stanu faktycznego naruszenia obowiązków, o którym mowa w ust. 1;

3) wskazanie podstawy prawnej wykonywania obowiązków określonych w ustawie;

4) uprawdopodobnienie naruszenia przepisów dotyczących wykonywania przez operatora systemu dystrybucyjnego lub operatora systemu przesyłowego paliw gazowych lub operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego obowiązków określonych w ustawie;

5) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, adres do korespondencji i inne dane teleadresowe odbiorcy końcowego zgłaszającego zawiadomienie;

6) dokumenty mogące stanowić dowód naruszenia wykonywania obowiązków określonych w ustawie.

 

 

Jaki jest termin rozpatrzenia zawiadomienia o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez operatorów ustawowych obowiązków?

 

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki powinien przekazać odbiorcy końcowemu zgłaszającemu zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez operatorów ustawowych obowiązków informację na piśmie o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania tego zawiadomienia.

W sprawie szczególnie skomplikowanej termin dwumiesięczny może zostać przedłużony o dwa miesiące. Ponowne przedłużenie tego terminu wymaga zgody zgłaszającego zawiadomienie, wyrażonej w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o przedłużeniu terminu. O każdym przedłużeniu terminu Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zawiadamia odbiorcę końcowego zgłaszającego zawiadomienie. Brak odpowiedzi odbiorcy końcowego zgłaszającego zawiadomienie w terminie, o którym mowa w zdaniu drugim, uznaje się za brak wyrażenia zgody na ponowne przedłużenie terminu.

 

 

Jakie mogą być konsekwencje złożenia zawiadomienia o podejrzeniu naruszenia wykonywania przez operatorów ustawowych obowiązków?

 

Zawiadomienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki stanowić może pierwszy sygnał o nieprawidłowościach, których mógł się dopuścić dany operator. W celu weryfikacji prawdziwości twierdzeń zawartych w zawiadomieniu, Prezes URE może zażądać wyjaśnień od przedsiębiorstw energetycznych na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne. Przepis ten przyznaje Prezesowi URE prawo do żądania od przedsiębiorstwa energetycznego dokumentów i informacji, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej. Następnie Prezes URE w każdym przypadku ma obowiązek udzielić odbiorcy końcowemu odpowiedzi o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem. Może to być wskazanie informacji na temat przysługujących odbiorcy uprawnień oraz możliwych do podjęcia przez niego dalszych kroków prawnych. Może to być np. informacja o możliwości złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne. Do odpowiedzi może być dołączona kopia stanowiska przedsiębiorstwa energetycznego.

Prezes URE może również na podstawie otrzymanych informacji w zawiadomieniu wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za popełnione delikty administracyjne przewidziane w art. 56 ustawy Prawo energetyczne lub ustawach szczególnych.

 

Pomoc prawną i reprezentację w kontaktach z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki oraz przedsiębiorstwami energetycznym zapewni Państwu nasza Kancelaria.

Zapraszamy do kontaktu.